Vrijdag 27 februari 2026. Het is 19u wanneer de vrijwilligers besluiten te verzamelen op het afpreekpunt. De temperatuur ligt boven de 7 graden, het regent net genoeg en er is zeer weinig wind. De ideale combinatie voor amfibieën die volop in beweging zijn (om zich voort te planten, maar niet alleen daarvoor!). Enkele leden van het PlantC-team waren aanwezig! We vertellen u er alles over.
Kleine herinnering
Amfibieën zijn een klasse van gewervelden. Etymologisch betekent het “twee levens”, wat inhoudt dat een amfibie zijn leven doorbrengt in twee elementen: het ene aquatisch, het andere terrestrisch.
Deze klasse bestaat uit 3 orden, waarvan we ons op de 2 belangrijkste zullen concentreren: de Anouren (kikkers en padden) en de Urodela (salamanders). Men spreekt ook over batraciën wanneer men deze 2 orden samenvoegt.
Onze Belgische sterren
In België vinden we de bruine kikker, de groene kikker, de gewone pad, de rugstreeppad, de vroedmeesterpad, … De vuursalamander en verschillende soorten watersalamanders (vinpoot-, alpenwater-, kleine watersalamander, kamsalamander, …).
Helaas vormen de amfibieën vandaag de dag de klasse van gewervelden die het meest met uitsterven wordt bedreigd.
Redding? Om welke redenen?
Ten eerste, in tegenstelling tot wat men zou denken, leven batraciën niet hun hele leven in het water. Het aquatische ecosysteem dient voornamelijk om zich voort te planten. Daarna keren sommigen terug naar het bos, heggen, weilanden of tuinen! Merk echter op dat voor sommige soorten hun verplaatsing beperkt is, omdat ze in de onmiddellijke nabijheid van de voortplantingsplaats verblijven. Maar voor andere soorten is deze verplaatsing aanzienlijk (soms wel 4 km!).
Aan het einde van de winter, rond februari, ontwaken de individuen uit hun winterslaap en gaan ze op veroveringstocht… in alle betekenissen van het woord!
Maar waarom moeten we hen helpen bij deze oversteek? Het is tenslotte geen Compostela! Kruis het juiste antwoord aan, meerdere keuzes mogelijk!
Aantasting van de leefgebieden van deze dieren.
De klimaatverandering.
Virussen, schimmels en microben waarvoor amfibieën als gastheer dienen. Een zekere dood.
Concurrentie met uitheemse soorten.
Bovendien citeert Natagora: “tijdens de migratie van batraciën wordt 90% van de individuen gedood door het autoverkeer”.
We zijn vandaag dus getuige van het massale uitsterven van deze soorten, zelfs de meest “alledaagse”, zoals de gewone pad.
Deelnemen aan een reddingsactie is geen improvisatiewerk!
Met z’n vieren hebben we ongeveer zestig individuen kunnen redden. We waren die avond met een goede vijftien personen, sommigen met hun gezin. Enkele vrijwilligers zijn de volgende dagen teruggegaan: er was weinig sterfte vast te stellen! Overwinning!
Onze waarnemingen werden doorgegeven aan de organisator, die alles invoert op de burgerwetenschapswebsite waarnemingen.be (pagina gewijd aan invoer).
Wat een intense emotie, wat een verwondering!
Eendracht maakt macht: met onze fluohesjes, lampen en het groepseffect waren de automobilisten grotendeels begripvol en vertraagden ze!
Een reddingsactie improviseer je niet! Let op, respecteer de veiligheids- en verzamelvoorschriften door contact op te nemen met de vrijwillige organisator van de gekozen reddingsactie! Vaak worden er groepen georganiseerd op sociale media. Informeer uzelf!
En is dat alles?
Nee. U begrijpt nu waarom we besluiten om lineaire elementen zoals heggen te herstellen, onze bossen te herbebossen en het ecologisch netwerk te bevorderen: dit zorgt voor een vrije circulatie van soorten!
Bovendien herstellen we vochtige zones en met name poelen om deze soorten te verwelkomen en hun voortplanting te bevorderen!
Een dikke merci
Met dank aan Mathis Massart, naturalist, natuurfotograaf en vrijwilliger bij de reddingsactie voor het delen van zijn foto’s!








