We zijn binnengevallen! Maar wie zijn deze buitenaardse wezens?

Talrijke soorten van elders zijn ons land binnengevallen, maar wat nu? Wie zijn ze? Waar komen ze vandaan?

1. Een invasieve exoot is een soort die inheems is (een soort die van nature in een regio of land voorkomt).

ONWAAR.
Een invasieve exoot (IEE) is een soort die uit een ander land komt en die door de mens, per ongeluk of opzettelijk, buiten zijn natuurlijke leefomgeving is geïntroduceerd.

2. Invasieve exoten vormen een bedreiging voor de biodiversiteit.

WAAR.
Invasieve exoten zijn een mondiaal probleem. De vestiging van IEE’s is de tweede belangrijkste oorzaak van biodiversiteitsverlies in de wereld. Ze zijn invasief omdat ze, eenmaal genaturaliseerd, zich ongecontroleerd verspreiden (snelle groei, hoog reproductievermogen, groot verspreidingsvermogen, minder regulering door pathogenen of predatoren, enz.). Ze kunnen dan lokale soorten verdringen en ecosystemen verstoren.

3. De benaming invasieve exoot is een equivalent van invasieve soort.

WAAR.
Invasieve exoten kunnen ook invasieve soorten worden genoemd.

4. De term invasieve exoot of invasieve soort is alleen bedoeld voor planten.

ONWAAR.
De term invasieve exoot is een term die alle levende wezens aanduidt. De term heeft betrekking op de fauna (de dieren) en de flora (de planten).

5. De vlinderstruik is een invasieve exoot, maar is wel gunstig voor vlinders.

ONWAAR.
De vlinderstruik of Buddleja davidii is een schadelijke soort voor vlinders. Zeker, hij trekt ze aan door de geur die zijn bloemen afgeven, maar hij heeft een nectar met weinig suiker om de vlinders te voeden en werkt als een drug. De vlinders sterven dus van de honger en zijn niet meer in staat om zich op andere planten te voeden. Omdat de buddléia zich in de ruimte verspreidt, hebben de vlinders moeite om geschikte plekken te vinden, die niet door de buddléia zijn overwoekerd, om eieren te leggen en een goede ontwikkeling van de rupsen te garanderen. In plaats van op zoek te gaan naar zijn waardplant om zijn eieren te leggen, worden deze op de Buddleja gelegd. De bladeren voeden de rupsen echter niet. Ten slotte zou deze plant aucubine synthetiseren, een giftige stof voor de rupsen van inheemse soorten (een hypothese die nog door wetenschappelijk onderzoek moet worden bevestigd).

6. De buddléia is geen invasieve exoot in de kwekerij.

ONWAAR.
FBI!!! Foutieve Goede Idee. Het is niet omdat een soort zich in een kwekerij bevindt, dat hij inheems is. De herkomst en verspreiding van invasieve exoten zijn vaak tuinbouwkundig. Met het voorbeeld van de buddléia, zelfs als men u vertelt dat de meeste buddléia’s die in kwekerijen worden verkocht steriel zijn, laat u niet misleiden! De buddléia produceert zoveel zaden dat een bepaald percentage daarvan niet steriel is.

7. De kardinaalsmuts is een inheemse soort en is een interessante plant voor de biodiversiteit.

WAAR.
De kardinaalsmuts is een interessante plant voor insecten omdat hij honingrijk is. Hij heeft zaden die door vogels worden gegeten. Naast zijn belang voor de biodiversiteit heeft hij zeer mooie vruchten en een roodachtig blad in de herfst. De kardinaalsmuts is een voorbeeld. Over het algemeen moet men zich richten tot betrouwbare kwekers die inheemse soorten te koop aanbieden.

8. Er bestaat geen wet om de verspreiding van IEE’s te reguleren.

ONWAAR.
Er is Europese verordening 1143/2014 betreffende de preventie en het beheer van de introductie en verspreiding van IEE’s die als zorgwekkend voor de Europese Unie worden beschouwd. Deze verordening verbiedt deze IEE’s te planten, importeren, bezitten, vervoeren, verkopen, kopen en ruilen.
De Europese Commissie heeft een lijst opgesteld van invasieve exoten die zorgwekkend zijn voor de Unie. In totaal zijn 41 planten opgenomen, zoals de reuzenbalsemien en de reuzenberenklauw. Deze soorten mogen niet meer worden verhandeld, vervoerd of geteeld. Daarnaast zijn er 43 plantensoorten opgenomen op een Waalse lijst van invasieve exoten waarvoor in heel Wallonië plantbeperkingen gelden.

9. De rode rivierkreeft komt uit België.

ONWAAR.
De rode rivierkreeft heet precies: De rode rivierkreeft van Louisiana! Hij behoort tot de soorten die zijn geïdentificeerd en zorgwekkend zijn voor onze inheemse soorten. Hij heeft een negatieve impact op waterplanten, amfibieën, vissen, …

10. Invasieve exoten moeten worden gekapt, uitgetrokken, verbrand, afgedekt….

WAAR en ONWAAR.
Niet alle invasieve exoten hebben dezelfde beheermethode. Afhankelijk van de locatie wordt een diagnose gesteld en zal het soms nodig zijn om eerder in te dammen dan uit te trekken, eerder te verwijderen dan te laten staan. Allereerst is het nuttig om informatie in te winnen over de status van de soort. Om te weten of een planten- of diersoort een invasieve exoot is, raadpleegt u de referentiesite van onze nationale organisatie Belgian Forum on Invasive Species (BFIS), een Belgische organisatie die actief is voor de Internationale Unie voor Natuurbehoud (IUCN). Vervolgens is het interessant om een referentieorganisatie te raadplegen om te weten welke maatregelen moeten worden genomen.

11. Wallonië is actief in het beheer van IEE’s.

WAAR.
De lidstaten zijn verplicht doeltreffende maatregelen te treffen voor het beheer van IEE’s die zorgwekkend zijn voor de EU en die op hun grondgebied zijn gevestigd, om de verspreiding ervan te voorkomen. De keuze van de beheersdoelstelling (vroege uitroeiing of inperking en beperking van de populaties) is de verantwoordelijkheid van de lidstaat.
Het decreet van 2 mei 2019 betreffende de preventie en het beheer van de introductie en verspreiding van invasieve exoten heeft tot doel de uitvoering van verordening 1143/2014 te organiseren.
In Wallonië is de Interdepartementale Cel Invasieve soorten sinds november 2009 belast met de coördinatie van de acties die gericht zijn op het beperken van de schade die wordt veroorzaakt door invasieve soorten in Wallonië. De SPW heeft ook een website gewijd aan IEE’s. Ontdek de aanbevelingen en informatie: Stop invasieve exoten.

PlantC plant alleen exoten?

ONWAAR! Wij geven de voorkeur aan inheemse soorten in onze beplantingen en tijdens onze velddiagnoses stellen we beheerplannen voor IEE’s op wanneer ze zijn waargenomen. We raadplegen de actoren in het gebied om de beste oplossing te vinden voor het beheer van invasieve exoten.

Tot binnenkort voor een Waar of Niet Waar!