Heb je zijn hoofd gezien?

Davide en zijn familie bezitten enkele hectaren landbouwgrond in het dorp Olne.

Omdat het relatief steil is, willen ze dit terrein omvormen tot een gastvrije plek voor biodiversiteit, een oase voor zijn vee, en tegelijkertijd het landschappelijke aspect van de regio verbeteren.

Hij deed dus een beroep op PlantC om hem te helpen bij zijn project van restauratie van knotbomen, aanplant van bomen en vlechtheggen!

Restauratie en beplantingen in het vooruitzicht in Olne!

De magie van dit project is dat het in agrarisch opzicht een beetje met de codes breekt. Het terrein is hellend, omgeven door een haag, dicht bij een waterloop die het terrein kan overstromen, en Davide heeft het optimaal bedacht om ervan te profiteren, terwijl hij het gastvrij maakt voor de biodiversiteit in de omgeving. Er wordt gesproken over het restaureren van knotbomen, het vlechten van hagen en het planten…

Maar wat is een knotboom eigenlijk?

Een knotboom, ook wel een têtardboom genoemd, is veel meer dan een simpele boom. Het is een wonder van de natuur, gevormd door de mens, die traditie, ecologie en nut combineert.

De specifieke snoei van knotbomen, ook wel ‘knotten’ genoemd, bestaat uit het regelmatig snoeien van de hoofdtakken op een vooraf bepaalde hoogte. Dit proces, dat om de 3 tot 15 jaar wordt herhaald, geeft aanleiding tot een dikke en opgezwollen stam, vaak hol, met nieuwe takken die in een bos aan de top ontspruiten.

Knotbomen zijn een levende erfenis, die traditie, ecologie en nut combineert.

Waarom is dit belangrijk in het landschap?

Knotbomen, of têtardbomen, spelen om verschillende redenen een cruciale rol in het landschap:

Cultureel erfgoed: Knotbomen zijn levende getuigen van traditionele landbouwpraktijken. Hun behoud houdt een band met het verleden in stand en verrijkt het lokale culturele erfgoed.

Schoonheid en structuur van het landschap: Knotbomen voegen karakter en visuele diversiteit toe aan landelijke landschappen. Hun unieke vormen en hun aanwezigheid langs paden, heggen en velden creëren een nogal pittoresk kader.

Biodiversiteit: De holtes en spleten in de stammen van knotbomen bieden waardevolle habitats voor een groot aantal soorten. Ze herbergen vogels, insecten, zoogdieren en schimmels, waardoor ze bijdragen aan de lokale biodiversiteit.

Ecologische regulering: Deze bomen helpen de bodem te stabiliseren en erosie te voorkomen. Ze spelen ook een rol bij het waterbeheer door overtollig vocht te absorberen.

Duurzame hulpbronnen: De regelmatig gesnoeide takken leveren brandhout en materialen voor ambachten, zonder dat de hele boom hoeft te worden gekapt. Het is een duurzame praktijk voor het beheer van natuurlijke hulpbronnen.

En wat is het project van Davide concreet?

Het project van Davide is gericht op het bereiken van verschillende cumulatieve doelstellingen, waaronder:

1. Natuurlijke barrières realiseren voor het vee,
2. De plek gastvrij maken voor de biodiversiteit,
3. Duurzaam brandhout produceren,
4. Zorgen voor schaduw en beschutting voor zijn hooglanders.

Om dit te doen, wil hij op drie punten actie ondernemen:

1. Het onderhoud van de knotbomen, zodat ze zo lang mogelijk overleven en duurzaam brandhout kunnen leveren,
2. Het planten van nieuwe knotbomen, voornamelijk veldesdoorn en haagbeuk in dit geval,
3. Het vlechten van zijn hagen om natuurlijke barrières te creëren.

Een bezoek in alle eenvoud!

Op vrijdag 20 juni 2025 hebben we de bedrijven en burgers die aan het project hebben bijgedragen, uitgenodigd om de locatie te komen bezoeken.

Op het programma: een bezoek aan de site in zijn geheel, en vooral aan de voorzieningen die dit jaar zijn gerealiseerd, namelijk het planten van bomen, het vlechten van heggen en ten slotte de restauratie van knotbomen. Het was voor Maxime, een betrokken burger, een gelegenheid om de werking en de fysieke inspanning die een dergelijk onderhoud vergt, beter te begrijpen.

Het is altijd magisch om te wandelen op deze terreinen die vol geschiedenis en schoonheid zitten en die landbouw en biodiversiteit combineren. Tijdens het bezoek hebben we geleerd dat de familie Arcadipane volledig zelfvoorzienend was in vlees, aangezien hun microboerderij zorgde voor een voldoende productie van “Highlands”-vlees, of zelfs meer om te delen met andere mensen (vrienden, familie, …).

Het doel is om de knotbomen te blijven onderhouden en andere delen van de heggen te vlechten om uiteindelijk het hele terrein op een natuurlijke manier te kunnen omheinen.