Eén blikje, één gebaar… en het belandt op je bord!
“Ik droomde van een andere wereld…”
Zwerfafval stapelt zich op in het Belgische landschap en verandert onze landschappen in openluchtdepots.
Het is tijd om onze ogen te openen en actie te ondernemen.
Elk jaar wordt er in Wallonië ongeveer 30.000 ton zwerfafval opgeruimd, wat een geschatte kost van 84 miljoen euro met zich meebrengt, die voornamelijk door de gemeenten en de burgers wordt gedragen.
Bron: COMASE voor Be WaPP, Evaluatie van de kosten en hoeveelheden zwerfafval en illegale stortplaatsen in Wallonië, 2019.
Hier beschikbaar: bewapp.be – Rapport COMASE (PDF)
Zwerfafval in de velden: een ware nachtmerrie voor de Belgische landbouwers
Als sterk symbool van de Belgische identiteit (nee, we hebben het niet over het beroemde rode blikje dat we in de bermen aantreffen), belichaamt ons landbouwlandschap een kostbaar erfgoed. Maar dit idyllische beeld wordt regelmatig aangetast door een aanhoudende plaag: zwerfafval in de velden. Alle regio’s worden getroffen. En dit probleem brengt ons milieu, onze voeding… en degenen die het land bewerken in gevaar.
© fwa.be
Hoewel bermen en bospaden vaak het doelwit zijn van illegale stortingen, worden landbouwgronden niet gespaard. Elk jaar vinden honderden Belgische landbouwers plastic zakken, blikjes, huishoudapparaten, banden, bouwafval of metalen voorwerpen terug op hun velden… Dit afval, dat vanuit auto’s wordt gegooid of opzettelijk wordt achtergelaten, is veel te talrijk.
Directe gevolgen voor de landbouwers
Dit afval is niet alleen een visuele overlast. Het heeft concrete en soms ernstige gevolgen:
- Risico’s voor dieren (inname van plastic, glas, metaal…)
- Aantasting van landbouwmachines
- Bodemverontreiniging, met duurzame effecten op de gewassen
- Kosten van reiniging ten laste van de landbouwers
➡️ Een simpele daad van onbeschoftheid kan dus aanzienlijke economische, ecologische en menselijke gevolgen hebben.
En als het op ons bord zou belanden?
De vervuiling van de velden heeft gevolgen tot ver buiten de landbouwbedrijven. Het bedreigt:
- De grondwaterlagen
- De biodiversiteit
- De voedselveiligheid
- En het moreel van de landbouwers, die vaak alleen staan tegenover deze situatie
HÉ als we de controle zouden terugnemen…?
En als we de natuur zouden gebruiken om ons te verdedigen? Het planten van inheemse hagen langs de rand van een veld is:
- Het creëren van een natuurlijke barrière tegen illegale stortingen
- Het ontmoedigen van daden van onbeschoftheid
- Het versterken van het landelijk landschap
- Het bieden van een habitat aan tal van vogels, insecten en kleine zoogdieren
- De bodem beschermen tegen erosie en vervuilende stoffen
De haag speelt een ecologische, symbolische en praktische rol: een eenvoudige, mooie en efficiënte oplossing.
Wat iedereen kan doen:
We hebben allemaal een rol te spelen:
- Niets in de natuur gooien! Zelfs geen simpel blikje
- Sensibiliseren over afvalbeheer
- Stortingen melden via apps zoals Wallonie Plus Propre
- Respecteer het werk van de landbouwers en hun omgeving
De velden zijn geen openluchtvuilnisbelten
Ze zijn het voedende hart van ons land, plaatsen van biodiversiteit, erfgoed en werk.
Het behoud van ons landschap is het behoud van onze gezondheid, onze lokale economie en onze planeet.
